PAŻP z umową na Podkarpackie Centrum Kompetencji

Podpisy pod umową powołującą centrum złożyli (w kolejności alfabetycznej): Pan Konrad Fijołek, Prezydent Miasta Rzeszów, Pani Małgorzata Jarosińska-Jedynak, Członek Zarządu Województwa Podkarpackiego, Pani Magdalena Jaworska-Maćkowiak, Prezes Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, Pan Piotr Koszelnik, Rektor Politechniki Rzeszowskiej, Pan Władysław Ortyl, Marszałek Województwa Podkarpackiego i Pani Miranda Trojanowska, Zastępca Prezydenta Miasta Krosno.

Centrum będzie najbardziej przekonującym dowodem, że Polska potrafi zbudować pełnoskalowy, regionalny ekosystem nowej mobilności bezzałogowej przy wykorzystaniu środków Krajowego Planu Odbudowy, które zostaną zainwestowane bezpośrednio na Podkarpaciu. Inicjatywa jest efektem ponadregionalnej współpracy partnerów KPO i integruje rozproszone działania w jeden spójny system operacyjno‑kompetencyjny. Pierwszy taki w Polsce.

Dowód na skuteczność Polski

Podkarpackie Centrum Kompetencji stanie się najbardziej kompleksowym środowiskiem w Polsce do testowania, demonstracji, certyfikowania i wdrażania zaawansowanych usług dronowych – od inspekcji infrastruktury, przez misje w obszarze bezpieczeństwa i ratownictwa, po logistykę dalekiego zasięgu. Inicjatywa zakłada przejście od pojedynczych, lokalnych stref testowych do szerokich rozwiązań, realizowanych w różnorodnych warunkach terenowych, pogodowych i infrastrukturalnych. W skład Podkarpackiego Centrum Kompetencji wchodzą 43 podmioty.

Rdzeń tej architektury tworzą lokalizacje Podkarpackie 1 (na płd.-wsch. od Mielca), Rzeszów, Krosno oraz Akademicki Ośrodek Szybowcowy Politechniki Rzeszowskiej w Bezmiechowej, a uzupełnieniem systemu jest dodatkowy korytarz do Stalowej Woli, który znacząco zwiększa skalę przestrzenną całego przedsięwzięcia.

To przedsięwzięcie ma szansę stać się:

* miejscem rozwoju dla biznesu dronowego,
* platformą wdrożeń dla administracji i przemysłu,
* miejscem rozwoju nowoczesnych usług bezpieczeństwa,
* silnym impulsem dla rozwoju Podkarpacia jako lidera technologii bezzałogowych.

Dlaczego właśnie Podkarpackie?

Siłą Podkarpacia jest jego wyjątkowa unikalność w zakresie różnorodności przestrzennej. Województwo obejmuje zarówno niziny i wyżyny w części północnej, jak i Beskid Niski oraz Bieszczady w części południowej, a około jednej trzeciej regionu stanowią lasy. Jednocześnie region przecinają ważne osie komunikacyjne, a jego struktura osadnicza łączy miasta, strefy przemysłowe, obszary rolnicze, tereny leśne i górskie.

Z perspektywy technologii BSP oznacza to możliwość projektowania i realizacji operacji w bardzo zróżnicowanych scenariuszach:

* loty nad terenami zurbanizowanymi i podmiejskimi,
* loty nad infrastrukturą liniową,
* loty nad terenami leśnymi i słabo zaludnionymi,
* operacje w warunkach pagórkowatych i górskich,
* loty wymagające różnych profili łączności, nawigacji i monitorowania.

Szczególnie ważny jest komponent Bezmiechowej, ponieważ daje dostęp do warunków terenowych i aerologicznych trudnych do odtworzenia w innych częściach kraju. Bieszczadzki Park Narodowy opisuje Bieszczady jako obszar górski z równoległymi grzbietami, przełomowymi dolinami i dużym zróżnicowaniem wysokości, co z punktu widzenia testów zaawansowanych tras, łączności i procedur bezpieczeństwa stanowi bardzo cenne środowisko walidacyjne.

W praktyce oznacza to, że Centrum Kompetencji na Podkarpaciu może być miejscem, gdzie testuje się nie tylko „proste” loty, ale również zaawansowane operacje scenariuszowe, np. przejścia między terenem miejskim a górskim, loty wzdłuż dolin, misje z wieloma punktami pośrednimi, transfery między węzłami logistycznymi oraz loty w otoczeniu zróżnicowanych przeszkód terenowych.

Kolejne etapy integracji Podkarpackiego Centrum Kompetencji

Jest za nie odpowiedzialna Polska Agencja Żeglugi Powietrznej. Będą wyglądały następująco:

* Rozpoczęcie prac analityczno‑terenowych – wykonanie serii lotów bezzałogowych w celu identyfikacji i mapowania przeszkód terenowych oraz szczegółowego zobrazowania obszaru operacyjnego.
* Integracja danych środowiskowych i demograficznych – uzupełnienie danych lotniczych o informacje dotyczące gęstości zaludnienia i uwarunkowań przestrzennych, niezbędnych do projektowania bezpiecznych operacji BVLOS.
* Budowa zaplecza szkoleniowego – równoległe tworzenie ośrodka poligonowo szkoleniowego w Krośnie, dedykowanego szkoleniom, testom operacyjnym i walidacji procedur.
* Przygotowanie do uruchomienia operacyjnego – prowadzenie działań organizacyjnych i technicznych umożliwiających rozpoczęcie pełnej działalności operacyjnej od września, w tym uruchomienie nowego oprogramowania służącego zwiększeniu bezpieczeństwa lotów, np. rozszerzonego o nowe funkcjonalności DRONE Tower.
* Otwarcie ekosystemu na partnerów – od momentu startu operacyjnego zaproszenie do współpracy biznesu, środowiska naukowego, samorządów, funduszy inwestycyjnych oraz wszystkich podmiotów zainteresowanych uczestnictwem w rozwoju Centrum Kompetencji.

10 centrów kompetencji dronowych w kraju

Centrum Kompetencji na Podkarpaciu to jedyne przedsięwzięcie tego typu powstające w Polsce i integrujące w całość lokalne inicjatywy samorządów. W ramach Krajowego Planu Odbudowy powstanie 9 dodatkowych centrów kompetencji rozlokowanych w wielu miejscach na terenie kraju, które będą pełnić rolę cyfrowego kręgosłupa krajowego ekosystemu BSP. Będą to Stalowowolskie CK, CK Przasnyska Strefa Gospodarcza, CK Olsztyn Barczewo, CK Turośń Kościelna, CK Kąkolewo, CK Strzelce Krajeńskie, CK Dolnośląska Strefa Powietrzna, CK Górnej Odry, CK Bytom-Zabrze. W ramach wyżej wymienionych CK powstanie pięć Ośrodków Poligonowo-Szkoleniowych, które razem z centrami stworzą w Polsce trwałą, strategiczną infrastrukturę rozwoju gospodarki opartej na dronach.